أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

212

آثار الباقيه ( فارسى )

حاصل تقسيم دو هزار و سيصد و پنج كوه مىشود كه در همه روى زمين اين اندازه كوه نيست . چون در اين مطلب تفصيلى لازم است ما نيز از تفصيل كوتاهى نمىكنيم و گفتگوى در استخراج تاريخ آدم و طوفان را بنابر راى اهل كتاب به تأخير مىاندازيم زيرا اين دو وابستگى به سالهاى يهود و ماه‌هاى دارد و اين امر هم بسيار پيچيده است و دشوارى دارد كه قدرى از آن را در پيش گفتيم پس بدين سبب از عنايتى جداگانه به سالها و ماه‌هاى يهود و ترتيب فصل جداگانه نياز نيست . طريقه‌ى بدست آوردن برخى تواريخ از هم اكنون به تفصيل قول در تواريخ آغاز كنيم با اين فرض كه ميان اوايل آنها و روزى را كه از ايام مىخواهيم معلوم باشد و ما آن را ايام محصله نام مىگذاريم . گوييم : اگر بخواهيم تاريخ طوفان را بنابر گفتهء ابو معشر كه در زيج خود به كار بسته بدست آوريم ايام محصله آن را بر 365 تقسيم مىكنيم و حاصل تقسيم ، سالهاى تام خواهد شد و آنچه را كه از ايام باقى بماند به شهور قبطى بدل مىنماييم و گاه چنين اتفاق مىافتد كه شهر توت از اين تاريخ با روز هيجدهم بهمن‌ماه تاريخ يزدگردى غير مكبوس مصادف مىشود . اگر بخواهيم تاريخ بختنصر و فيلفس را بدست آوريم ايام محصله آن را به سيصد و شصت و پنج تقسيم مىكنيم در نتيجه ساليان تام بدست مىآيد و ايامى باقى خواهد ماند كه بايد بهر شهرى مطابق حصه آن تقسيم شود و به شهر توت آغاز كنيم و گاه چنين اتفاق مىافتد كه اول آن با اول ديماه از تاريخ يزدگرد كه غير مكبوس است موافق مىشود . اگر تاريخ اسكندر را بخواهيم ايام محصله آن را بر سيصد و شصت و پنج و ربع روز تقسيم ميكنيم و بايد اين ايام را در چهار ضرب كرد تا آنكه ارباع گردد و مجموع را بر هزار و چهارصد و شصت و يك كه ارباع سال است تقسيم كنيم و